برای واردکننده‌ها و کار CKD: هزینهٔ گمرک و حمل باید روی بهای قطعه بنشیند تا سود هر فروش درست حساب شود. این کار در حسابدار چطور انجام می‌شود؟
واردکننده‌ها خوب می‌دانند قیمت خرید کالا فقط بخشی از هزینه است. گمرک، حق ترخیص، حمل دریایی و زمینی، بیمهٔ بار و انبارداری بندر گاهی ده‌ها درصد به بهای کالا اضافه می‌کنند. اگر این هزینه‌ها را «هزینهٔ جاری» ثبت کنید، بهای کالا کمتر از واقع و سود هر فروش بیشتر از واقع دیده می‌شود. هزینهٔ واردات در حسابدار این هزینه‌ها را روی بهای همان کالاها می‌نشاند.
یک مثال ساده
۱۰۰ قطعه به قیمت هر کدام ۱ میلیون تومان می‌خرید (۱۰۰ میلیون). گمرک و ترخیص ۱۵ میلیون و حمل ۵ میلیون تومان می‌شود.
- بدون سرشکن: بهای هر قطعه ۱ میلیون است و ۲۰ میلیون هزینهٔ جاری ثبت می‌شود. فروش هر قطعه به ۱.۱ میلیون سود ۱۰۰ هزار تومانی نشان می‌دهد، در حالی که در واقع زیان است.
- با سرشکن: بهای هر قطعه ۱.۲ میلیون می‌شود و همان فروش زیان ۱۰۰ هزار تومانی را درست نشان می‌دهد.
ثبت هزینهٔ واردات
- اول فاکتور خرید محموله را ثبت کنید.
- به «هزینه‌های واردات» بروید و «هزینهٔ واردات جدید» را بزنید.
- فاکتور خرید همان محموله را انتخاب کنید.
- نوع هزینه را انتخاب کنید: گمرک، ترخیص، حمل، بیمه و ...
- طرف حساب را انتخاب کنید: گمرک، ترخیص‌کار یا شرکت باربری؛ و مبلغ را وارد کنید.
- روش سرشکن را انتخاب کنید.
- ذخیره کنید.
روش سرشکن
| روش | یعنی | مناسب برای |
|---|---|---|
| به نسبت مبلغ | کالای گران‌تر سهم بیشتری می‌گیرد | گمرک و بیمه که به ارزش کالا بستگی دارند |
| به نسبت تعداد | هر عدد سهم برابر دارد | حمل، وقتی وزن و حجم اقلام نزدیک به هم است |
می‌شود برای یک فاکتور چند هزینهٔ واردات با روش‌های مختلف ثبت کرد؛ مثلاً گمرک به نسبت مبلغ و حمل به نسبت تعداد.
بعد از ثبت چه می‌شود؟
- بهای اقلام آن فاکتور خرید دوباره حساب می‌شود؛
- میانگین بهای کالاها در انبار به‌روز می‌شود؛
- فروش‌هایی که بعد از آن خرید انجام شده‌اند هم دوباره حساب می‌شوند، پس حتی اگر صورتحساب گمرک دیر برسد، سود فروش‌های قبلی هم اصلاح می‌شود؛
- بدهی شما به طرف حساب (مثلاً ترخیص‌کار) ثبت می‌شود و بعداً با پرداخت تسویه می‌شود.
برای واردات قطعات منفصله و مونتاژ داخلی، هزینهٔ واردات روی بهای قطعات می‌نشیند و از آن‌جا، از طریق فرمول ساخت و سند مونتاژ، به بهای تمام‌شدهٔ محصول نهایی می‌رسد. پس سود هر محصول با همهٔ هزینه‌های واقعی حساب می‌شود.
هزینهٔ واردات سند بدهکار موجودی کالا و بستانکار حساب پرداختنی طرف حساب می‌زند و به‌جای حساب هزینه، جزو بهای تمام‌شدهٔ موجودی می‌شود (مطابق استاندارد موجودی مواد و کالا). بخشی از کالا که قبلاً فروش رفته، سهمش به بهای تمام‌شدهٔ کالای فروش‌رفته می‌رود.
هزینه‌هایی که به یک محمولهٔ مشخص ربط ندارند (مثل اجارهٔ انبار یا حقوق کارمند بازرگانی) را هزینهٔ جاری ثبت کنید، نه هزینهٔ واردات.
