با موجودی فعلی از هر محصول چند عدد می‌شود ساخت؟ برای یک سفارش چند قطعه کم دارید؟ برنامه‌ریزی قطعات به این سؤال‌ها جواب می‌دهد.
مشتری بزرگی زنگ می‌زند و ۲۰۰ واحد از دو مدل محصول سفارش می‌دهد. قبل از این‌که «بله» بگویید، باید بدانید آیا قطعهٔ کافی دارید؟ اگر نه، از کدام قطعه چقدر کم دارید؟ حساب کردن این با دست، وقتی محصولات ده‌ها قطعهٔ مشترک دارند، ساعت‌ها طول می‌کشد. برنامه‌ریزی قطعات در حسابدار در چند ثانیه جواب می‌دهد.
دو سؤالی که جواب می‌دهد
۱. با موجودی فعلی چند تا می‌شود ساخت؟
برای هر محصول مونتاژی، تعداد قابل ساخت با موجودی فعلی قطعات نشان داده می‌شود. این عدد را قطعه‌ای تعیین می‌کند که زودتر از بقیه تمام می‌شود؛ قطعهٔ «گلوگاه».
۲. برای این برنامه چه کم دارم؟
محصولات و تعداد هر کدام را وارد کنید، مثلاً ۱۲۰ عدد از مدل الف و ۸۰ عدد از مدل ب. برای هر قطعه این‌ها حساب می‌شود:
- نیاز: جمع مقدار لازم برای همهٔ محصولات برنامه (با ضایعات)؛
- موجودی: مقدار فعلی در انبار؛
- کسری: اگر نیاز بیشتر از موجودی باشد، مقداری که باید بخرید.
قطعات مشترک یک‌جا جمع می‌شوند
اگر یک قطعه در هر دو مدل مصرف می‌شود، نیاز آن یک‌جا جمع می‌شود. این همان جایی است که حساب دستی معمولاً اشتباه می‌شود: موجودی یک قطعهٔ مشترک را برای هر مدل جدا کافی می‌بینید، در حالی که برای هر دو با هم کافی نیست.
از برنامه تا سفارش خرید
- برنامهٔ تولید یا سفارش مشتری را وارد کنید.
- فهرست قطعات کسری را ببینید.
- با خروجی اکسل یا چاپ، فهرست را برای تأمین‌کننده بفرستید.
- وقتی قطعات رسید، فاکتور خرید بزنید؛ موجودی و قابل ساخت به‌روز می‌شوند.
- حالا سند مونتاژ بزنید یا مستقیم بفروشید.
صفحهٔ چاپ برنامه را به سرپرست کارگاه بدهید تا بداند برای این سفارش از هر قطعه چقدر باید آماده کند.
برنامه‌ریزی قطعات یک MRP سادهٔ تک‌سطحی است: نیاز ناخالص از فرمول ساخت (با درصد ضایعات و تعداد عدد در هر واحد) حساب و با موجودی همهٔ انبارها مقایسه می‌شود. برای کالاهایی با زمان تأمین طولانی، حداقل موجودی را بالاتر بگذارید تا هشدار کمبود زودتر برسد.
چه کسانی بیشترین استفاده را می‌برند؟
- مونتاژکارهایی که چند مدل محصول با قطعات مشترک دارند؛
- واردکننده‌های قطعات CKD که سفارش خارجی‌شان زمان می‌برد و کسری دیرهنگام یعنی توقف تولید؛
- تولیدی‌هایی که سفارش‌های بزرگ پروژه‌ای قبول می‌کنند.
